Stopy procentowe w strefie euro bez zmian — podwyżka w grudniu wyceniana na 85%

Europejski Bank Centralny (EBC), czyli bank centralny strefy euro, utrzymał na październikowym posiedzeniu wszystkie trzy podstawowe stopy procentowe bez zmian. Trzecia w tym roku podwyżka kosztu pieniądza w eurolandzie nie doszła więc do skutku, a decyzja Rady Prezesów — głównego organu decyzyjnego EBC — była jednogłośna. Zaskoczenia nie było: rynek terminowy wyceniał szanse podwyżki o 25 punktów bazowych (0,25 pkt proc.) na zaledwie 3%, według wyliczeń narzędzia ECB Watch. Uwaga inwestorów przeniosła się na grudzień, gdzie prawdopodobieństwo takiego ruchu wyceniane jest już na blisko 85%.

Trzy stopy EBC bez zmian — aktualne poziomy

Bank centralny strefy euro operuje trzema stopami jednocześnie. Po październikowej decyzji wyglądają one tak:

• 2,50% — stopa depozytowa, od pewnego czasu podstawowa stopa EBC; wyznacza oprocentowanie środków, które banki komercyjne trzymają na rachunkach w banku centralnym,
• 2,65% — stopa operacji refinansujących, czyli cena pieniądza pożyczanego bankom przez bank centralny,
• 2,90% — stopa kredytu w banku centralnym, najdroższe awaryjne finansowanie dla banków.

„Rada Prezesów podjęła dzisiaj decyzję o utrzymaniu trzech podstawowych stóp procentowych EBC bez zmian. Ceny energii wciąż rosną, generując ryzyko dla perspektyw inflacyjnych oraz negatywne ryzyko dla perspektyw wzrostu” — napisano w październikowym komunikacie banku.

Dlaczego EBC wstrzymał się z podwyżką?

Prezeska EBC Christine Lagarde przyznała na konferencji, że Rada Prezesów dyskutowała, czy podwyżka byłaby właściwa. Za takim ruchem przemawiały dwa czynniki: wyraźny wzrost cen energii (ropa, benzyna, diesel, gaz i marże rafineryjne) oraz wzrost kosztów długoterminowego finansowania, które od września podniosły się o około 35 pb.

Przeciwko — narastająca niepewność i inflacja zasadnicza, czyli wskaźnik cen ogółem, która pozostała bez zmian. „Jeśli nie wydarzy się nic niespodziewanego, to kierunek zmian jest całkiem jasny dla wszystkich” — powiedziała Lagarde, nie pozostawiając wątpliwości, że EBC nadal jest w trybie zacieśniania. Analitycy PKO BP zwracali uwagę jeszcze przed decyzją, że decydenci chcą najpierw ocenić wpływ dotychczasowych podwyżek na gospodarkę oraz skalę przenoszenia szoku energetycznego na inflację bazową i płace.

Co rynek wycenia na grudzień?

Następne decyzyjne posiedzenie Rady Prezesów zaplanowano na 16–17 grudnia. Rynek spodziewa się po nim podwyżki o 25 pb, a szanse takiego scenariusza w południe w dniu październikowej decyzji wyceniane były na prawie 85%.

Dotychczasowy przebieg tego roku: pierwsza podwyżka o 25 pb w czerwcu, pauza w lipcu i druga podwyżka o 25 pb we wrześniu. Powodem zaostrzania polityki była nasilająca się presja inflacyjna, wynikająca m.in. z silnego wzrostu cen paliw i energii.

Inflacja 3,8 proc. i ryzyko dalszego wzrostu

We wrześniu inflacja HICP w strefie euro — ujednolicony wskaźnik cen konsumpcyjnych liczony dla wszystkich krajów UE według tej samej metody — sięgnęła 3,8% i była najwyższa od trzech lat. To blisko dwa razy więcej niż 2-procentowy cel, do którego EBC jest zobowiązany sprowadzić inflację w średnim terminie.

Lagarde powiedziała, że ceny energii wzrosły bardziej, niż założono we wrześniowych projekcjach ekspertów EBC, więc inflacja ogółem utrzyma się w najbliższych kwartałach wyraźnie powyżej celu. Wskaźniki inflacji bazowej pozostały zasadniczo stabilne, presja płacowa jest umiarkowana, a większość miar długoterminowych oczekiwań inflacyjnych kształtuje się w okolicach 2 proc. Krótkoterminowe oczekiwania jednak wzrosły. Wśród zagrożeń prezeska wymieniła możliwy skok cen gazu przy dalszych zakłóceniach w dostawach albo wyjątkowo mroźnej zimie przy niskim poziomie zapasów, a także konflikt na Bliskim Wschodzie i wojnę Rosji przeciw Ukrainie.

Bank centralny nadal zmniejsza portfel obligacji

Poza stopami EBC prowadzi „ilościowe zacieśnianie” (QT), czyli stopniowe wygaszanie skupu obligacji. Portfel programu APP topnieje w przewidywalnym tempie, bo Eurosystem nie reinwestuje już spłat kapitału z zapadających papierów wartościowych — reinwestycje w ramach APP wstrzymano w lipcu 2023 roku.

Lagarde odchodzi z EBC 7 lutego

Przy okazji posiedzenia prezeska potwierdziła, że odejdzie ze stanowiska 7 lutego, ponad pół roku przed końcem kadencji, która upływała w październiku 2027 roku. Jako powód podała chęć swobodnego wypowiadania się w sprawach niedotyczących polityki monetarnej. Grudniowe posiedzenie będzie więc jednym z ostatnich, którym pokieruje.

Co to oznacza dla osób wymieniających euro?

Kurs średni NBP z 30 października 2026 roku wynosi 4,3951 zł za euro — przy wymianie 1000 EUR daje to 4395,10 zł. Kalendarz jest znany: kolejna decyzja EBC zapada 16–17 grudnia, a rynek wchodzi w ten termin z wyceną podwyżki na blisko 85%. Przy większej kwocie do wymiany rozłożenie zakupu na kilka transakcji zamiast jednej w dniu decyzji ogranicza ryzyko trafienia w najgorszy moment. Aktualny kurs sprawdzisz na stronie kursu euro, a wymianę wyliczysz w przeliczniku EUR na PLN.