czwartek, 19 listopada 2026
USD 4,0170 zł EUR 4,4089 zł CHF 4,7731 zł GBP 5,2909 zł CZK 0,1807 zł
Finanse

Odsetki od długu Polski to 248 mln zł dziennie — prawie tyle, co budżet wojska

Odsetki od długu Polski to 248 mln zł dziennie — prawie tyle, co budżet wojska

Od stycznia do października państwo wydało 75,4 mld zł na obsługę długu Skarbu Państwa, czyli przede wszystkim na odsetki od obligacji, które kupują banki, fundusze i osoby prywatne. To średnio około 248 mln zł dziennie, licząc też weekendy i święta, i mniej więcej 2 tys. zł na każdego mieszkańca. Rok wcześniej w tym samym okresie rachunek był o 15,7 mld zł niższy, czyli wzrósł o ponad jedną czwartą. Takie są szacunkowe dane Ministerstwa Finansów o wykonaniu budżetu po październiku.

Odsetki prawie dogoniły wydatki na wojsko

Na obronę narodową budżet państwa wydał przez te dziesięć miesięcy 78,9 mld zł — tylko o 3,5 mld zł więcej niż na odsetki od długu. To porównanie ma jednak haczyk: kwota z budżetu nie obejmuje funduszy w Banku Gospodarstwa Krajowego, przez które przechodzi duża część zakupów dla wojska. Łączne wydatki na armię są więc wyższe niż 78,9 mld zł.

Rekordowy październik: 20,2 mld zł w jeden miesiąc

Najmocniej koszty wystrzeliły w październiku. W tym jednym miesiącu obsługa długu kosztowała 20,2 mld zł wobec 14,1 mld zł rok wcześniej, czyli o około 43 proc. więcej. To miesięczny rekord.

Ekonomiści Pekao ocenili, że wzrost wydatków całego budżetu wynikał wyłącznie z wyższych kosztów obsługi długu. Pozostałe pozycje wydatkowe nie rosły.

Skąd tak szybki wzrost kosztów odsetek?

Koszt obsługi zależy od dwóch rzeczy: od tego, ile państwo pożyczyło, i od tego, na jaki procent. Dług rośnie co roku, bo budżet zamyka się deficytem. Jednocześnie obligacje wyemitowane w czasach niskich stóp procentowych dochodzą do terminu wykupu i są zastępowane nowymi — oprocentowanymi znacznie wyżej.

Ten mechanizm widać w planach na kolejny rok: w budżecie na przyszły rok zapisano na odsetki od długu już 107 mld zł.

Obniżki ratingów podnoszą cenę nowych pożyczek

Na oprocentowanie nowych obligacji wpływa też ocena ryzyka wystawiana Polsce przez agencje ratingowe. We wrześniu Moody’s obniżyła rating Polski z A2 do A3, a w listopadzie agencja S&P obcięła ocenę długu w złotych z A do A-. Inwestorzy już wcześniej żądali od Polski wyższych odsetek niż od większości krajów Unii Europejskiej — Polska pożycza o 78 proc. drożej niż Niemcy.

Niższy deficyt nie obniża odsetek

Deficyt budżetu po październiku wyniósł 195,2 mld zł wobec 227,1 mld zł rok wcześniej. Pomogły dochody podatkowe, wyższe o około 30 mld zł. Mniejsza dziura w budżecie nie zmniejsza jednak odsetek od długu, który państwo już zaciągnęło.

Kto dostaje te pieniądze?

Budżet płaci odsetki z dochodów publicznych, głównie z podatków, oraz z nowych pożyczek. Koszt rozkłada się więc na wszystkich podatników, także tych, którzy nie mają ani jednej obligacji.

Po drugiej stronie są posiadacze obligacji skarbowych — banki, fundusze, ale też osoby prywatne kupujące obligacje detaliczne. Oprocentowanie części z nich zależy od inflacji, więc wyższe ceny w sklepach oznaczają jednocześnie wyższe wypłaty dla oszczędzających i wyższy koszt dla budżetu.

Co to oznacza dla podatników i oszczędzających?

Kwota 248 mln zł dziennie to średnia z dziesięciu miesięcy, a nie osobna opłata doliczana do podatku. Pokazuje natomiast, ile pieniędzy z budżetu znika na odsetki, zanim państwo wyda złotówkę na szkoły, drogi czy sprzęt dla wojska.

Jeśli masz obligacje skarbowe o oprocentowaniu powiązanym z inflacją, część tych wydatków wraca do ciebie jako wypłacone odsetki. Na cały rok Ministerstwo Finansów zaplanowało na obsługę długu 90 mld zł, a po październiku wykonanie sięga 75,4 mld zł, czyli około 84 proc. planu. Na listopad i grudzień zostaje w nim około 14,6 mld zł — mniej, niż budżet wydał w samym październiku.

Krzysztof Sobczyk
Krzysztof Sobczyk Redaktor ile-to-zł

Zawsze interesowała mnie tematyka finansowa i z nią związałem swoją karierę zawodową. W redakcji ile-to-zl od 2015 roku.

Zobacz także