Czym jest PIT/ZG i kto musi go wypełnić? Załącznik do PIT-36 przy dochodach z zagranicy

Wokół formularza PIT/ZG narosło jedno uporczywe nieporozumienie: wiele osób szuka go jako osobnego zeznania podatkowego, które składa się „zamiast” albo „obok” zwykłego PIT-u. Tymczasem PIT/ZG nie jest zeznaniem. To załącznik o pełnej nazwie „Informacja o wysokości dochodów z zagranicy i zapłaconym podatku”, który dokleja się do zeznania głównego. Sam z siebie niczego nie rozlicza i wysłany osobno nie ma sensu — jest arkuszem danych, na podstawie którego urząd widzi, skąd pochodzą Twoje zagraniczne przychody i ile podatku zostało już zapłacone za granicą.

Stąd też mylące bywa określenie „PIT-36/ZG”. Poprawna nazwa druku to po prostu PIT/ZG, a dopisek odnosi się do zeznania, do którego załącznik trafia. Najczęściej jest to PIT-36, ale ten sam druk dołącza się także do PIT-36L (podatek liniowy z działalności), PIT-38 (dochody kapitałowe, np. ze sprzedaży zagranicznych akcji) czy PIT-39 (odpłatne zbycie nieruchomości).

Kto musi złożyć PIT/ZG

Kluczowe pojęcie to rezydencja podatkowa. Jeśli jesteś polskim rezydentem podatkowym — co do zasady masz w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych albo przebywasz w kraju ponad 183 dni w roku — rozliczasz się w Polsce z całości swoich dochodów światowych, niezależnie od tego, gdzie je zarobiłeś. To tzw. nieograniczony obowiązek podatkowy.

PIT/ZG dotyczy więc każdego polskiego rezydenta, który w danym roku podatkowym osiągnął jakikolwiek dochód poza Polską. W praktyce najczęściej chodzi o:

• pracę najemną za granicą — etat, kontrakt, praca sezonowa, delegowanie;
• działalność gospodarczą prowadzoną lub wykonywaną poza Polską, w tym przez zagraniczny zakład;
• najem zagranicznej nieruchomości;
• dywidendy, odsetki i zyski ze sprzedaży papierów wartościowych na zagranicznych rachunkach maklerskich;
• emerytury i renty wypłacane przez zagraniczne instytucje;
• umowy zlecenia, o dzieło i kontrakty menedżerskie realizowane dla podmiotów spoza Polski.

Nie ma tu progu kwotowego, poniżej którego dochód „się nie liczy”. Jeżeli powstaje obowiązek wykazania zagranicznego dochodu w zeznaniu, powstaje też obowiązek złożenia załącznika.

Dlaczego trzeba to wykazać, skoro podatek już zapłaciłem za granicą

To najczęstsze pytanie osób pracujących sezonowo lub mieszkających za granicą część roku. Odpowiedź jest prosta: fakt zapłacenia podatku w innym państwie nie zwalnia rezydenta z obowiązku wykazania dochodu w Polsce. Podwójnemu opodatkowaniu zapobiega co innego — mechanizm wynikający z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej między Polską a danym krajem.

Stosowane są dwie metody:

• Metoda wyłączenia z progresją — zagraniczny dochód jest w Polsce zwolniony z podatku, ale wpływa na stawkę procentową stosowaną do dochodów polskich. Jeśli oprócz zagranicznego zarobku nie masz żadnego dochodu opodatkowanego w Polsce według skali, zeznania zwykle w ogóle nie trzeba składać — ale jeśli masz, zagraniczny dochód trzeba wykazać, bo podnosi efektywną stawkę.
• Metoda proporcjonalnego odliczenia — zagraniczny dochód dolicza się do polskiej podstawy, a od wyliczonego podatku odejmuje się podatek zapłacony za granicą, jednak tylko do wysokości kwoty przypadającej proporcjonalnie na ten dochód. Tu zeznanie trzeba złożyć zawsze, nawet jeśli w Polsce nic nie zarobiłeś. Przy tej metodzie w grę może wchodzić także tzw. ulga abolicyjna, która jednak od 2021 roku jest limitowana kwotowo.

Która metoda obowiązuje w Twoim przypadku, zależy wyłącznie od treści konkretnej umowy z danym państwem — a część z nich została zmodyfikowana konwencją MLI, przez co metoda potrafiła się zmienić w trakcie ostatnich lat. Dlatego zanim wybierzesz sposób rozliczenia, sprawdź aktualne brzmienie właściwej umowy albo skonsultuj się z doradcą podatkowym. Nie warto opierać się na tym, „jak było kilka lat temu” ani na doświadczeniu znajomego pracującego w innym kraju.

Jakie dane trzeba podać w załączniku

PIT/ZG jest krótki i wymaga konkretów:

• państwo uzyskania dochodu (kod kraju);
• rodzaj dochodu — załącznik ma osobne pozycje m.in. na pracę najemną, działalność gospodarczą, najem, dochody kapitałowe i pozostałe źródła; wpisujesz je w wierszu odpowiadającym metodzie unikania podwójnego opodatkowania;
• kwotę dochodu w złotych — przeliczoną według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu, a nie kursu z końca roku czy kursu banku, w którym wypłacałeś pieniądze;
• kwotę podatku zapłaconego za granicą, również przeliczoną na złote według tej samej zasady.

Dwie rzeczy, o których łatwo zapomnieć. Po pierwsze, osobny PIT/ZG składa się dla każdego państwa z osobna — dochody z trzech krajów oznaczają trzy załączniki dołączone do jednego zeznania. Po drugie, przy rozliczeniu wspólnym z małżonkiem każdy z małżonków składa własny załącznik dotyczący swoich dochodów; nie sumuje się ich w jednym druku.

Co grozi za pominięcie załącznika

Niezłożenie PIT/ZG lub całkowite przemilczenie zagranicznych dochodów to nie jest drobna formalność. Polska administracja skarbowa otrzymuje informacje o dochodach i rachunkach z zagranicy w ramach automatycznej wymiany informacji podatkowych, więc rozbieżność między tym, co wykazałeś, a tym, co urząd już wie, jest łatwa do wychwycenia.

Konsekwencje bywają dwustopniowe. Najpierw czynności sprawdzające lub kontrola, potem konieczność złożenia korekty zeznania i dopłaty zaległego podatku wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi od dnia, w którym minął termin płatności. Do tego dochodzi odpowiedzialność karna skarbowa za podanie nieprawdy w deklaracji. Warto pamiętać, że korekta złożona z własnej inicjatywy, wraz z czynnym żalem i dopłatą podatku, jest znacznie mniej kosztowna niż ta wymuszona przez urząd.

Kiedy złożyć

PIT/ZG składa się razem z zeznaniem głównym, w terminie właściwym dla tego zeznania — dla PIT-36, PIT-36L, PIT-38 i PIT-39 jest to 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Rozliczenie za 2025 rok należało więc złożyć do 30 kwietnia 2026 roku; jeśli tego nie zrobiłeś, właściwą drogą jest złożenie zaległego zeznania wraz z czynnym żalem, a nie czekanie na pismo z urzędu.

Przed wypełnieniem warto zebrać komplet dokumentów od zagranicznego pracodawcy lub instytucji — odpowiednik naszego PIT-11, roczne rozliczenie albo zaświadczenie o wysokości dochodu i pobranego podatku. Bez nich trudno o poprawne przeliczenia, a to właśnie kursy walut i data uzyskania przychodu są najczęstszym źródłem błędów w tym załączniku.