Akcje Moderny +175% po szczepionce na raka — Trump zarobił do 91 tys. dolarów

Akcje amerykańskiej firmy biotechnologicznej Moderna wystrzeliły w środę o ponad 170 proc. po ogłoszeniu pozytywnych wyników trzeciej fazy badań klinicznych spersonalizowanej szczepionki mRNA przeciw nowotworom. To największy jednodniowy wzrost kursu spółki od lat. Wśród beneficjentów znalazł się prezydent USA Donald Trump, którego portfel inwestycyjny zawierał akcje Moderny kupione na początku roku.

Szczepionka mRNA na czerniaka — co dokładnie ogłosiły Moderna i Merck?

Moderna oraz firma Merck (w Europie znana pod marką MSD) poinformowały o pozytywnych wynikach trzeciej fazy badań klinicznych spersonalizowanej szczepionki na czerniaka, czyli najbardziej agresywną postać raka skóry. Faza trzecia to ostatni i najważniejszy etap badań klinicznych przed złożeniem wniosku o rejestrację leku — obejmuje tysiące pacjentów i ma potwierdzić, że terapia jest skuteczna i bezpieczna na dużą skalę.

Kluczowe słowo to „spersonalizowana”. Szczepionka nie jest preparatem uniwersalnym, który chroni przed zachorowaniem na raka. Działa inaczej: po operacyjnym usunięciu czerniaka lekarze analizują materiał genetyczny nowotworu konkretnego pacjenta, a następnie tworzą szczepionkę mRNA dopasowaną właśnie do niego.

Technologia mRNA (messenger RNA, czyli matrycowy kwas rybonukleinowy) to ta sama, którą wykorzystano w szczepionkach przeciw COVID-19. W skrócie: do organizmu pacjenta podaje się fragment kodu genetycznego, który „uczy” komórki odpornościowe rozpoznawać i atakować komórki nowotworowe. Jak wyjaśniał prof. Piotr Rutkowski z Narodowego Instytutu Onkologii, limfocyty — czyli komórki układu odpornościowego — dzięki szczepionce uczą się rozpoznawać dokładnie czerniaka danego pacjenta i walczyć tylko z nim.

Wyniki badań — ryzyko przerzutów niższe o 60 proc.

Według ogłoszonych danych szczepionka mRNA w połączeniu ze standardową immunoterapią obniżyła ryzyko dalszych przerzutów odległych o 60 proc. w porównaniu z samą immunoterapią. Prof. Rutkowski określił to jako „rzeczywisty przełom” i zauważył, że krzywe przeżycia zbliżają się do niemal 100 proc. braku nawrotów choroby.

Co ważne, mechanizm szczepionki jest uniwersalny — może działać nie tylko przeciw czerniakowi, ale również przeciw innym nowotworom. Już toczą się badania dotyczące m.in. raka nerkowokomórkowego i raka płuca.

Ponad 50 polskich pacjentów wzięło udział w tym badaniu klinicznym w Narodowym Instytucie Onkologii, co czyni Polskę jednym z wiodących ośrodków w tej dziedzinie (ósme miejsce na świecie pod względem prowadzenia badań klinicznych).

Reakcja giełdy — Moderna +175 proc., Merck +11 proc.

Rynek zareagował natychmiast. Akcje Moderny notowanej na nowojorskiej giełdzie Nasdaq wzrosły o 175 proc. w ciągu jednej sesji, osiągając poziomy nienotowane od maja 2024 roku. To oznacza, że inwestor, który przed ogłoszeniem wyników miał akcje Moderny warte 10 000 dol., po sesji patrzył na portfel warty niemal 27 500 dol.

Akcje Mercka, partnera w projekcie szczepionki, wzrosły o 11 proc. Choć to mniej spektakularny ruch, Merck jest spółką o wielokrotnie wyższej kapitalizacji, więc 11 proc. oznacza dziesiątki miliardów dolarów dodatkowej wartości rynkowej.

Ile zarobił Trump na akcjach Moderny?

Jak podał amerykański serwis giełdowy Benzinga, powołując się na dane z platformy Quiver Quantitative, portfel prezydenta USA Donalda Trumpa zawierał akcje Moderny kupione w 2026 roku. Ujawnione transakcje wskazują na trzy operacje na akcjach MRNA (ticker giełdowy Moderny) w tym roku.

Według Benzinga, 2 marca akcje Moderny kosztowały maksymalnie 54,94 dol. za sztukę. Przy zleceniu zakupu w przedziale 15 000 – 50 000 dol. portfel Trumpa powiększył się o ok. 273 do 910 akcji. Przy cenie 155,15 dol. za akcję (w momencie publikacji przez Benzinga) pakiet z tego zakupu był warty od 42 300 do 141 200 dol. — co przekłada się na zysk od 27 300 do 91 200 dol. w ciągu pięciu miesięcy.

Przeliczając na złotówki po aktualnym kursie NBP (3,69 PLN za dolara): Trump zarobił od ok. 100 700 do ok. 336 500 zł na jednej transakcji zakupu z marca 2026 roku.

Blind trust, insider trading i kontrowersje

Biały Dom podkreśla, że portfel akcji prezydenta prowadzi tak zwany blind trust (ślepy trust) — czyli zarządzający funduszem podejmuje decyzje inwestycyjne bez wiedzy i udziału Trumpa. Teoretycznie oznacza to, że prezydent może nie wiedzieć, jakie konkretne akcje są kupowane lub sprzedawane w jego imieniu.

Krytycy zwracają jednak uwagę na podejrzenia dotyczące insider tradingu, czyli wykorzystywania poufnych informacji do osiągania zysków na giełdzie. Insider trading to przestępstwo w Stanach Zjednoczonych — osoba mająca dostęp do niepublicznych informacji o spółce (np. o zbliżającym się ogłoszeniu wyników badań) nie ma prawa handlować jej akcjami przed ich upublicznieniem.

Benzinga przypomina, że podobnie jak członkowie Kongresu, prezydent USA musi ujawniać transakcje giełdowe jedynie w przedziałach kwotowych (nie podając dokładnych sum), a ma na to aż 45 dni od ich dokonania. Z danych za 2025 rok wynika, że transakcje Trumpa na akcjach Moderny obejmowały cztery zakupy w przedziale 1 000 – 15 000 dol., jeden zakup w przedziale 50 000 – 100 000 dol. oraz trzy sprzedaże.

„Trump nigdy w pełni nie sprzedał Moderny” — napisał w środę na platformie X profil śledzący transakcje giełdowe polityków, określany jako Nancy Pelosi tracker.

Kiedy szczepionka trafi do pacjentów?

Pozytywne wyniki trzeciej fazy to warunek konieczny, ale nie wystarczający. Dane muszą zostać przeanalizowane i zatwierdzone przez urzędy rejestracyjne — najpierw FDA (Food and Drug Administration, amerykańska agencja ds. żywności i leków), a następnie Europejską Agencję Leków (EMA).

Prof. Rutkowski ocenił, że rejestracja może nastąpić w przyszłym roku, choć zastrzegł, że każdy lek musi przejść pełną procedurę zatwierdzenia pod kątem bezpieczeństwa. Nie ma możliwości zastosowania szczepionki poza badaniami klinicznymi przed formalną rejestracją.

Co to oznacza dla inwestorów?

Jednodniowy wzrost o 175 proc. to rzadkość na giełdzie, nawet w sektorze biotechnologicznym. Należy jednak pamiętać, że akcje Moderny przed środową sesją były notowane na historycznie niskich poziomach — kurs spadł drastycznie po zakończeniu pandemii COVID-19, gdy popyt na szczepionki mRNA gwałtownie zmalał. Nawet po wzroście o 175 proc. kurs jest wciąż poniżej szczytów z 2021 roku.

Przed podjęciem decyzji inwestycyjnych warto wziąć pod uwagę, że droga od pozytywnych wyników fazy trzeciej do komercyjnego sukcesu leku jest nadal długa i obarczona ryzykiem regulacyjnym. Rejestracja przez FDA i EMA nie jest gwarantowana, a nawet po zatwierdzeniu szczepionka będzie generować przychody stopniowo — jest to terapia spersonalizowana, nie produkt masowy.