Kwota wolna od podatku 60 tys. zł w projekcie ustawy PSL – co warto wiedzieć?

Projekt ustawy PSL o kwocie wolnej 60 tys. zł – najważniejsze założenia

Kwota wolna 60 tys. zł to jeden z głównych postulatów obecnego projektu nowelizacji ustawy o PIT, który wkrótce ma trafić do Sejmu. Ludowcy proponują stopniowe podnoszenie kwoty wolnej od podatku: w pierwszym roku do 35 tys. zł, w drugim do 45 tys. zł, a w trzecim do 60 tys. zł. Taki model ma ułatwić dostosowanie finansów publicznych do nowego obciążenia.

Projekt ustawy przygotowany przez PSL realizuje wyborcze obietnice Koalicji Obywatelskiej i premiera Donalda Tuska. Zwiększenie kwoty wolnej od podatku znalazło się wśród „stu konkretów” ogłoszonych w kampanii parlamentarnej w 2023 roku. PSL chce też wprowadzić emeryturę bez podatku oraz powiązać program 800+ z kwotą wolną od podatku, żeby odciążyć gospodarstwa domowe.

Wśród innych inicjatyw rekomendowanych przez Radę Naczelną PSL pojawiły się również propozycje blokowania likwidacji spółdzielni mieszkaniowych. Mimo to podwyższenie kwoty wolnej od podatku do 60 tys. zł pozostaje najważniejszym punktem zmian w PIT.

Jak zmiana kwoty wolnej wpłynie na podatników i budżet państwa?

Obecnie kwota wolna od podatku w Polsce wynosi 30 tys. zł. Propozycja podniesienia jej do 60 tys. zł oznacza wyraźną ulgę podatkową dla milionów obywateli. Dla przykładu osoba osiągająca roczne dochody poniżej nowej kwoty wolnej nie zapłaci ani złotówki PIT. Dla rodzin z przeciętnymi dochodami to oszczędność liczona w tysiącach złotych rocznie.

Według szacunków Ministerstwa Finansów z 2025 roku koszt podwyższenia kwoty wolnej do 60 tys. zł wynosi około 55,9 mld zł rocznie. To duży wydatek, który może podbić deficyt budżetowy, zwłaszcza przy dodatkowych kosztach państwa związanych z obronnością i inwestycjami publicznymi. Właśnie ryzyko zbyt wysokiego deficytu jest jednym z głównych powodów, dla których projekt zakłada trzyletnie wdrażanie zmian.

Jednocześnie wyższa kwota wolna to konkretna korzyść dla podatników. Przy obecnej stawce PIT podatnik z dochodem 60 000 zł zaoszczędzi ponad 5 400 zł rocznie w porównaniu z aktualnymi zasadami. Najmocniej odczują to osoby o niskich i średnich dochodach, bo ich dochód netto po prostu wzrośnie, a domowy budżet trochę odetchnie.

Harmonogram wprowadzania kwoty wolnej 60 tys. zł i wyzwania realizacji

Projekt ustawy przewiduje stopniowe wdrażanie podwyższonej kwoty wolnej przez trzy lata. W pierwszym roku po wejściu w życie nowych przepisów kwota wolna wzrośnie do 35 tys. zł, w kolejnym do 45 tys. zł, a w trzecim osiągnie docelowe 60 tys. zł. Ma to ograniczyć nagły spadek dochodów budżetowych i dać państwu więcej stabilności w okresie przejściowym.

Premier Donald Tusk od początku swojej kadencji mówi, że podwyższenie kwoty wolnej do 60 tys. zł to jego „twarda obietnica wyborcza”. Jednak już w lipcu 2025 r. minister finansów Andrzej Domański przyznał, że tak wysoka kwota wolna w 2026 roku nie zmieści się w budżecie bez ryzyka utraty środków europejskich. Dalsze prace nad ustawą będą więc mocno zależeć od stanu finansów publicznych i realnych możliwości budżetu.

Dużym problemem pozostaje znalezienie równowagi między ulgami dla podatników a wymogami dotyczącymi deficytu i długu publicznego. Polska, jak inne kraje Unii Europejskiej, musi pilnować limitów zadłużenia, żeby nie stracić dostępu do unijnych funduszy. A to są dziś miliardy złotych wsparcia inwestycyjnego rocznie.

Powiązane zmiany podatkowe i społeczne w projekcie PSL

Oprócz kwoty wolnej od podatku 60 tys. zł projekt PSL zakłada wprowadzenie emerytury bez podatku. W praktyce oznacza to, że osoby pobierające emeryturę do wysokości kwoty wolnej, docelowo 60 tys. zł rocznie, nie zapłacą PIT od tych świadczeń. To istotna zmiana, która może objąć dużą część emerytów. Dziś przeciętna emerytura w Polsce wynosi ok. 3 250 zł brutto miesięcznie, czyli 39 000 zł rocznie.

Projekt przewiduje też powiązanie popularnego programu 800+ z podwyższoną kwotą wolną od podatku. Choć szczegóły wciąż są na etapie propozycji, taki ruch może oznaczać korzystniejsze rozliczanie świadczeń dla rodzin z dziećmi i mniejsze opodatkowanie dodatkowych dochodów.

Wśród innych inicjatyw PSL są również działania na rzecz ochrony spółdzielni mieszkaniowych. Propozycja zakłada blokowanie ich likwidacji, chodzi więc o ochronę interesów mieszkańców i utrzymanie stabilnych warunków mieszkaniowych.

Te zmiany mogą mocno przestawić polski system podatkowy i politykę społeczną. Wprowadzenie tak wysokiej kwoty wolnej zbliżyłoby Polskę do modelu stosowanego w kilku krajach Europy Zachodniej i przełożyłoby się na realny wzrost dochodów netto dużej części obywateli.

Podsumowanie – co oznacza kwota wolna 60 tys. dla Polaków?

Kwota wolna od podatku 60 tys. zł to jeden z największych projektów zmian w podatkach dochodowych ostatnich lat. Dla podatników oznacza wyższe dochody „na rękę”, dla części emerytów zwolnienie z PIT, a dla rodzin z dziećmi możliwe dodatkowe korzyści dzięki powiązaniu programu 800+ z ulgą podatkową.

Wdrożenie tego rozwiązania będzie jednak sporym wyzwaniem dla budżetu państwa. Koszt rzędu 55,9 mld zł rocznie wymaga ostrożności i rozłożenia zmian na kilka lat. To od stabilności finansów publicznych i utrzymania dostępu do środków europejskich będzie zależeć, czy obietnicę uda się zrealizować w terminie.

Projekt PSL wpisuje się w szerszy kierunek upraszczania systemu podatkowego i zwiększania wsparcia dla obywateli. Ostateczny kształt tych zmian zależy od decyzji Sejmu, sytuacji budżetowej i stanowiska rządu. Jedno jest pewne: w najbliższych miesiącach temat jeszcze nieraz wróci, a kolejne decyzje pokażą, jak naprawdę ma wyglądać nowy system podatkowy.