niedziela, 22 listopada 2026
USD 4,0176 zł EUR 4,4165 zł CHF 4,7684 zł GBP 5,2816 zł CZK 0,1808 zł
Waluty i Wymiana Walut

Waluta w Anglii: funt szterling, banknoty, karta czy gotówka

Waluta w Anglii: funt szterling, banknoty, karta czy gotówka

W pigułce: walutą Anglii i całej Wielkiej Brytanii jest funt szterling (GBP, £), dzielony na 100 pensów.

  • Bank of England emituje polimerowe banknoty £5, £10, £20 i £50, ważne są zarówno serie z Karolem III, jak i z Elżbietą II.
  • Banknoty szkockie i północnoirlandzkie mają tę samą wartość, ale sklep w Anglii może odmówić ich przyjęcia.
  • Londyńskie autobusy nie przyjmują gotówki, a przy płatności kartą zawsze wybieraj GBP zamiast złotych (DCC).
  • Stare papierowe banknoty nie są już prawnym środkiem płatniczym, ale Bank of England wymienia je bez terminu.

Waluta w Anglii i w całej Wielkiej Brytanii to funt szterling (kod GBP, symbol £), który dzieli się na 100 pensów, a euro nie jest przyjmowane jako zwykły środek płatniczy. Banknoty wyglądają inaczej w Anglii, Szkocji i Irlandii Północnej, ale funt z Edynburga i funt z Belfastu mają dokładnie tę samą wartość co funt z Londynu.

Poniżej znajdziesz wszystko, co przydaje się przed wyjazdem do Londynu lub Edynburga albo przy przeliczaniu brytyjskiej pensji: jakie banknoty i monety są w obiegu, czym płacić, jak liczyć funty na złote i co zrobić z resztą gotówki po powrocie. Aktualny kurs funta sprawdzisz na stronie kurs funta szterlinga, gdzie notowania są odświeżane na bieżąco.

Jaka waluta obowiązuje w Wielkiej Brytanii?

W Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii Północnej płaci się funtami szterlingami. Ceny podaje się w formacie £4.50, czyli 4 funty i 50 pensów. W mowie potocznej funt to często „quid”, a pensy to „p” (czyt. „pi”). Euro bywa akceptowane wyłącznie w nielicznych miejscach dla turystów i zawsze po niekorzystnym przeliczniku, więc nie planuj nim płacić.

Historię waluty i jej pozycję na rynkach opisuje osobny tekst o tym, czym jest funt szterling. Tutaj skupiamy się na praktyce: portfelu, terminalu i kantorze.

Jakie banknoty i monety są w obiegu?

Bank of England emituje cztery nominały banknotów, wszystkie drukowane na polimerze (tworzywie sztucznym). Od 5 czerwca 2024 roku w obiegu są banknoty z portretem króla Karola III. Banknoty z Elżbietą II nadal są prawnym środkiem płatniczym i krążą równolegle, nie trzeba ich wymieniać. Oba warianty mają te same zabezpieczenia i ten sam wzór, różnią się tylko portretem monarchy.

Monety bije Royal Mint. Monety z Elżbietą II również pozostają ważne i są wycofywane stopniowo, w miarę zużycia.

RodzajNominałyUwagi
Banknoty Bank of England£5, £10, £20, £50polimerowe, z Karolem III lub Elżbietą II, obie serie ważne
Monety (pensy)1p, 2p, 5p, 10p, 20p, 50pz Karolem III lub Elżbietą II
Monety (funty)£1, £2moneta £1 jest dwunastokątna i dwukolorowa
Banknoty szkockieróżne nominały, u części emitentów także £100emitują trzy banki komercyjne, własne wzory
Banknoty północnoirlandzkieróżne nominały, u części emitentów także £100emitują trzy banki komercyjne, własne wzory

Czy funty szkockie są ważne w Anglii?

W Szkocji i Irlandii Północnej banknoty emitują banki komercyjne (po trzy w każdym z tych regionów), a nie Bank of England. Emitenci muszą utrzymywać aktywa zabezpieczające co najmniej równe wartości banknotów w obiegu (m.in. banknoty Bank of England, monety lub środki na rachunku w Bank of England), a cały system nadzoruje Bank of England. To legalny pieniądz, ale formalnie nie jest legal tender, czyli prawnym środkiem płatniczym, w Anglii. Według Bank of England banknoty szkockie nie są legal tender nawet w Szkocji (podobnie jak banknoty angielskie), a pojęcie to dotyczy głównie spłaty długów przed sądem, a nie zakupów w sklepie.

Co to oznacza w praktyce? Sprzedawca w Londynie może odmówić przyjęcia banknotu szkockiego, tak jak może odmówić przyjęcia banknotu £50 czy gotówki w ogóle. Większość sklepów i lokali przyjmuje je bez problemu, ale zdarzają się odmowy, zwykle dlatego, że kasjer nie rozpoznaje wzoru. Jeśli wracasz ze Szkocji przez Londyn, wydaj szkockie banknoty jeszcze na północy albo poproś w szkockim bankomacie lub sklepie o resztę w banknotach Bank of England.

A funty z Jersey, Guernsey, Wyspy Man i Gibraltaru?

Terytoria zależne korony i Gibraltar mają własne funty, wymieniane w stosunku 1:1 do funta szterlinga. Na miejscu przyjmuje się zarówno lokalne banknoty, jak i banknoty Bank of England. W drugą stronę jest gorzej: funty z Jersey, Guernsey, Wyspy Man czy Gibraltaru nie są prawnym środkiem płatniczym w Anglii i wiele sklepów może odmówić ich przyjęcia. Przed wyjazdem z wyspy wydaj lokalną gotówkę lub wymień ją na banknoty brytyjskie.

Karta czy gotówka w Londynie?

Londyn jest jednym z najbardziej bezgotówkowych miast Europy. Autobusy miejskie od 2014 roku nie przyjmują gotówki: płaci się kartą zbliżeniową, telefonem lub kartą miejską, przykładając ją do czytnika. W metrze i kolejce miejskiej też najwygodniej płacić zbliżeniowo przy bramkach, a jednorazowy bilet papierowy z automatu jest wyraźnie droższy od opłaty kartą. Wiele kawiarni, pubów i stoisk ma przy kasie informację „card only” lub „cashless” i gotówki nie przyjmie wcale.

Gotówka przydaje się głównie na targach, w mniejszych miejscowościach i jako zapas na wypadek awarii karty. Na kilkudniowy pobyt w Londynie zwykle wystarczy kilkadziesiąt funtów w banknotach.

Który sposób płacenia wybrać?

SposóbZaletyWady
Funty z polskiego kantoruznasz kurs przed wyjazdem, gotówka od pierwszej minutytrzeba nosić gotówkę, w Londynie często niepotrzebna
Karta złotowanic nie trzeba przygotowywaćprzewalutowanie po kursie banku lub organizacji kartowej, często z marżą i prowizją, bo Wielka Brytania jest poza UE
Karta walutowa lub konto w funtachpłacisz funtami bez przewalutowania przy każdej transakcji, kurs znasz przy zasileniutrzeba wcześniej założyć konto i przelać środki
Bankomat na miejscugotówka w funtach na żądaniemożliwa prowizja banku karty i ryzyko DCC, część bankomatów pobiera opłatę

Przed wyjazdem sprawdź w tabeli opłat swojego banku trzy pozycje: marżę na przewalutowaniu, prowizję za transakcję w walucie obcej i opłatę za wypłatę z bankomatu za granicą. Ile realnie kosztuje wymiana przy różnych kursach i prowizjach, policzysz w kalkulatorze kosztu wymiany.

Czym jest DCC i jak go unikać?

DCC (dynamiczne przewalutowanie) to propozycja terminala lub bankomatu, by obciążyć kartę od razu w złotych. Wygląda wygodnie, bo widzisz kwotę w PLN, ale kurs ustala operator terminala i zwykle jest wyraźnie gorszy niż kurs banku. Zasada jest prosta: zawsze wybieraj płatność w walucie lokalnej, czyli w GBP. W bankomacie odrzuć „gwarantowany kurs” lub „conversion”, a przy kasie, jeśli sprzedawca pyta „pounds or zloty?”, odpowiadaj „pounds”.

Jak przeliczyć funty na złote?

Kwotę w funtach mnożysz przez kurs GBP/PLN. Kurs średni NBP to punkt odniesienia, ale realnie płacisz kurs sprzedaży kantoru lub kurs przewalutowania banku, który jest wyższy. Szybkie przeliczenia gotowych kwot znajdziesz na stronach 100 funtów ile to zł oraz 1500 funtów na złote, a dowolną kwotę i walutę policzysz w przeliczniku walut.

Przykład krok po kroku: tygodniówka i weekend w Londynie

Przyjmijmy umowny, przykładowy kurs 5,10 zł za 1 funta. To nie jest aktualne notowanie, prawdziwą wartość sprawdź na stronie aktualnego kursu funta.

  1. Tygodniówka 600 GBP na rękę: 600 × 5,10 = 3060 zł. Tyle wynosi równowartość wypłaty po kursie przykładowym.
  2. Uwzględnij spread przy przelewie do Polski: jeśli bank przewalutowuje po 5,00 zamiast 5,10, dostaniesz 600 × 5,00 = 3000 zł. Różnica 0,10 zł na funcie to 60 zł tygodniowo, czyli około 260 zł miesięcznie (przy średnio 4,33 tygodnia w miesiącu).
  3. Budżet na weekend 250 GBP: 250 × 5,10 = 1275 zł po kursie przykładowym.
  4. Ten sam weekend kartą z marżą 3%: kurs efektywny 5,10 × 1,03 = 5,253 zł, więc 250 × 5,253 ≈ 1313 zł. Marża kosztuje około 38 zł.
  5. Ten sam weekend z DCC (kurs gorszy np. o 6%): 5,10 × 1,06 = 5,406 zł, czyli 250 × 5,406 ≈ 1352 zł. Strata względem kursu wyjściowego to około 77 zł.

Przy pensji liczy się kurs przelewu, a przy podróży sposób płacenia.

Gdzie wymienić funty?

W Polsce funt należy do najpopularniejszych walut, więc kupisz go w niemal każdym kantorze, a różnice w kursach między punktami w tym samym mieście potrafią być wyraźne. Porównasz je w bazie ponad 2700 placówek na stronie kantory w Polsce. Najgorsze kursy mają zwykle kantory na lotniskach i w punktach turystycznych, zarówno w Polsce, jak i w Wielkiej Brytanii.

Kupując funty, poproś o banknoty Bank of England £10 i £20. Jadąc do Anglii, nie bierz banknotów szkockich ani północnoirlandzkich i unikaj £50, który małe sklepy często odrzucają.

Co zrobić z funtami po powrocie?

  • Banknoty Bank of England: odsprzedasz je w kantorze bez problemu albo zostawisz na kolejny wyjazd, bo obie serie, z Karolem III i z Elżbietą II, pozostają ważne.
  • Banknoty szkockie i północnoirlandzkie: w polskich kantorach często nie są skupowane albo są skupowane po gorszym kursie. Najprościej wydać je jeszcze w Wielkiej Brytanii lub wymienić w brytyjskim banku czy kantorze przed wylotem.
  • Monety: polskie kantory zwykle nie skupują bilonu. Wydaj pensy na lotnisku, wrzuć do skarbonki organizacji charytatywnej albo zachowaj na następną podróż.
  • Stare papierowe banknoty: papierowe £20 i £50 straciły status prawnego środka płatniczego 30 września 2022 roku, £10 w marcu 2018, a £5 w maju 2017. Sklepy ich nie przyjmą, ale Bank of England wymienia je bez terminu: w okienku w Londynie (z dokumentem tożsamości ze zdjęciem i potwierdzeniem adresu) albo pocztą, po wypełnieniu formularza, przy czym rozpatrzenie wniosku pocztowego może obecnie potrwać 90 dni roboczych, a nawet dłużej. Część urzędów pocztowych w Wielkiej Brytanii przyjmuje takie banknoty do określonego limitu. Polskie kantory zwykle ich nie kupują.

Jakich pułapek unikać?

  • Zgoda na DCC w terminalu lub bankomacie, czyli płatność w złotych zamiast w funtach.
  • Wymiana pieniędzy na lotnisku, gdzie kursy są najmniej korzystne.
  • Przywiezienie do Anglii banknotów szkockich, północnoirlandzkich lub funtów z Jersey i Guernsey.
  • Zabranie wyłącznie gotówki do miasta, gdzie autobus i część lokali przyjmuje tylko karty.
  • Płacenie kartą złotową bez sprawdzenia marży i prowizji za transakcje poza UE.
  • Podwójny napiwek: w londyńskich restauracjach do rachunku często doliczana jest opłata serwisowa (service charge), często 12,5%, czasem więcej. Jest ona dobrowolna i jeśli już figuruje na rachunku, dodatkowego napiwku nie trzeba zostawiać. Od października 2024 roku pracodawca musi przekazywać napiwki i service charge pracownikom w całości.
  • Zapomnienie o elektronicznym zezwoleniu na podróż ETA, które obywatele większości państw europejskich, w tym Polski, muszą uzyskać przed wjazdem do Wielkiej Brytanii. Opłata za ETA wynosi obecnie 20 funtów, a zezwolenie zamawia się w oficjalnej aplikacji lub na rządowej stronie GOV.UK, nie przez pośredników, którzy pobierają wyższe opłaty.

Najczęściej zadawane pytania

Czy w Anglii można płacić w euro?

Co do zasady nie. Walutą jest funt szterling, a euro przyjmują tylko pojedyncze miejsca nastawione na turystów, i to po niekorzystnym przeliczniku. Płać kartą w funtach albo miej przy sobie gotówkę w GBP.

Czy funty szkockie są ważne w Anglii?

Tak, to legalny pieniądz o tej samej wartości co banknoty Bank of England, ale formalnie nie są w Anglii prawnym środkiem płatniczym, więc sprzedawca może ich nie przyjąć. Większość sklepów je akceptuje, odmowy zdarzają się rzadko.

Czy banknoty z królową Elżbietą II są jeszcze ważne?

Tak. Polimerowe banknoty z Elżbietą II krążą równolegle z banknotami z Karolem III i pozostają prawnym środkiem płatniczym. Nieważne są natomiast stare banknoty papierowe, które można wymienić w Bank of England.

100 funtów ile to zł?

Przy przykładowym kursie 5,10 zł to 510 zł, ale wynik zmienia się codziennie. Aktualne przeliczenie znajdziesz na stronie 100 GBP na PLN.

Lepiej wymienić funty w Polsce czy w Wielkiej Brytanii?

Zwykle w Polsce, w kantorze stacjonarnym lub internetowym z dobrym kursem, a na miejscu płacić kartą w funtach. Wymiana złotych w Wielkiej Brytanii jest rzadko spotykana i zazwyczaj wyraźnie droższa.

Źródła:

Krzysztof Sobczyk
Krzysztof Sobczyk Redaktor ile-to-zł

Zawsze interesowała mnie tematyka finansowa i z nią związałem swoją karierę zawodową. W redakcji ile-to-zl od 2015 roku.

Zobacz także