Jak porównać koszty współpracy na zasadach B2B z umową o pracę?

Rekruterzy często kuszą: „na B2B damy ci więcej”. Problem w tym, że kwota na fakturze i kwota brutto z umowy o pracę to dwa zupełnie różne światy. Na etacie pracodawca odprowadza za ciebie składki i zaliczkę na podatek, a do tego sam dopłaca do ZUS drugie tyle „po swojej stronie”. Na B2B cała ta machina spada na ciebie. Żeby porównanie miało sens, trzeba sprowadzić obie oferty do wspólnego mianownika: ile realnie zostaje w portfelu co miesiąc — i co dostajesz (albo tracisz) poza pieniędzmi.

Dlaczego 12 tys. na B2B to nie to samo co 12 tys. brutto

Z kwoty brutto na etacie pracodawca potrąca składki pracownika (13,71%), składkę zdrowotną (9%) i zaliczkę na PIT. Ale płaci też składki „pracodawcy” — emerytalną, rentową, wypadkową, Fundusz Pracy i FGŚP — łącznie ok. 20% ponad brutto. Etat za 12 000 zł brutto kosztuje więc firmę ok. 14 460 zł miesięcznie. Jeśli na B2B proponują ci te same 12 000 zł netto na fakturze, firma właśnie zaoszczędziła prawie 2,5 tys. zł — twoim kosztem. Uczciwa oferta B2B powinna startować od pełnego kosztu pracodawcy, nie od kwoty brutto.

Składki ZUS przedsiębiorcy w 2026 roku: trzy warianty

Wysokość składek społecznych zależy od stażu firmy i przychodów:

• Duży ZUS — standard dla działających dłużej. Podstawa to 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (9420 zł w 2026 r.), czyli 5652 zł. Składki społeczne z dobrowolnym chorobowym i Funduszem Pracy to 1926,76 zł miesięcznie.
• Preferencyjny ZUS — przez pierwsze 24 miesiące działalności podstawa wynosi 30% minimalnego wynagrodzenia (30% z 4806 zł = 1441,80 zł), co daje ok. 456 zł składek społecznych z chorobowym.
• Mały ZUS Plus — dla firm z przychodem do 120 000 zł w poprzednim roku; składki liczone od dochodu. Od 2026 r. obowiązują nowe zasady: ulga przysługuje przez 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności, niezależnie od wcześniejszego korzystania.

Do każdego wariantu dochodzi jeszcze składka zdrowotna — i tu zaczyna się prawdziwa arytmetyka.

Forma opodatkowania a składka zdrowotna

Na B2B wybierasz jedną z trzech form opodatkowania, a każda inaczej liczy zdrowotną:

• Skala podatkowa (12%/32%) — zdrowotna to 9% dochodu. Kwota wolna 30 000 zł i próg 120 000 zł działają jak na etacie. Opłacalna przy niższych dochodach i dużych kosztach.
• Podatek liniowy (19%) — zdrowotna to 4,9% dochodu. Bez kwoty wolnej, za to bez ryzyka wejścia w 32%. Zwykle wygrywa powyżej ok. 200 tys. zł dochodu rocznie.
• Ryczałt od przychodów — podatek od przychodu (np. 12% dla programistów, 8,5% dla wielu usług), bez odliczania kosztów. Zdrowotna jest zryczałtowana: w 2026 r. 498,35 zł (przychód do 60 tys. zł), 830,58 zł (60–300 tys. zł) lub 1495,04 zł (powyżej 300 tys. zł) miesięcznie.

Od 2026 r. minimalna składka zdrowotna liczona jest od 100% minimalnego wynagrodzenia i wynosi 432,54 zł — zniknęła wcześniejsza preferencja z podstawą 75%. Wybór formy opodatkowania to decyzja na cały rok, dlatego przed jej podjęciem warto wiedzieć, kiedy warto udać się do doradcy podatkowego.

Co tracisz, a co zyskujesz, przechodząc na B2B

Tracisz: płatny urlop (20–26 dni — na B2B każdy dzień wolny to dzień bez przychodu), wynagrodzenie chorobowe od pierwszego dnia (zasiłek z ZUS dostaniesz tylko przy opłacaniu dobrowolnego chorobowego, i to od niskiej podstawy), okres wypowiedzenia z Kodeksu pracy (na B2B umowę można często rozwiązać z dnia na dzień), wpłaty pracodawcy do PPK (1,5% wynagrodzenia), ochronę przed zwolnieniem, płatne nadgodziny i odprawy.

Zyskujesz: wyższe netto przy tej samej kwocie (zwłaszcza na ryczałcie lub liniowym), możliwość wrzucania w koszty sprzętu, samochodu czy szkoleń, elastyczność współpracy z wieloma klientami i realny wpływ na to, ile płacisz państwu — bo składki społeczne od stałej, niskiej podstawy oznaczają więcej gotówki dziś (i niższą emeryturę jutro).

Porównanie krok po kroku: 12 000 zł na etacie i na fakturze

Etat, 12 000 zł brutto: składki pracownika 13,71% = 1645,20 zł; zdrowotna 9% od 10 354,80 zł = 931,93 zł; zaliczka PIT ok. 913 zł. Na rękę: ok. 8510 zł — w pierwszych miesiącach roku, bo przy 144 tys. zł rocznie część dochodu wpadnie w stawkę 32% i końcówka roku będzie chudsza. Koszt pracodawcy: ok. 14 460 zł.

B2B, 12 000 zł netto na fakturze, duży ZUS, ryczałt 12%: składki społeczne 1926,76 zł; zdrowotna 830,58 zł; ryczałt liczony od przychodu pomniejszonego o składki społeczne i połowę zdrowotnej ≈ 1159 zł. Na rękę: ok. 8080 zł. Na podatku liniowym byłoby ok. 7670 zł, na skali ok. 8260 zł. Czyli: „12 tysięcy na B2B” daje mniej więcej tyle samo albo mniej niż etat za 12 tysięcy brutto — tylko bez urlopu, chorobowego i PPK.

B2B za pełny koszt pracodawcy (ok. 14 460 zł na fakturze), ryczałt 12%: po składkach (1926,76 zł + 830,58 zł) i podatku ok. 1454 zł zostaje ok. 10 250 zł na rękę. Dopiero przy takiej stawce B2B realnie wygrywa z etatem — nadwyżka ok. 1,7 tys. zł miesięcznie musi jednak sfinansować twój urlop, przestoje i chorobowe.

Pułapka pozornego samozatrudnienia

Przejście na B2B u dotychczasowego pracodawcy, przy tym samym biurku i tych samych zadaniach, to ryzyko. Kodeks pracy mówi wprost: jeśli wykonujesz pracę pod kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez „zleceniodawcę”, to jest to stosunek pracy — niezależnie od nazwy umowy. Podobny test zawiera ustawa o PIT: gdy odpowiedzialność wobec osób trzecich ponosi zlecający, praca odbywa się pod jego kierownictwem, a ty nie ponosisz ryzyka gospodarczego — fiskus może odmówić ci statusu przedsiębiorcy. Konsekwencje to m.in. przekwalifikowanie umowy, zaległe składki i podatek. Prawdziwe B2B oznacza własne ryzyko, samodzielność i najlepiej więcej niż jednego klienta.

Kiedy B2B się opłaca, a kiedy nie

B2B ma sens, gdy stawka jest wyraźnie wyższa od kosztu pracodawcy na etacie (a nie równa kwocie brutto), gdy możesz korzystać z ryczałtu lub realnie generujesz koszty, oraz gdy cenisz elastyczność bardziej niż stabilność. Ma sens także na start — preferencyjny ZUS przez dwa lata mocno obniża próg wejścia.

Gorzej wygląda horyzont długoterminowy. Składki emerytalne od podstawy 5652 zł (a przez pierwsze lata dużo niższej) oznaczają emeryturę wyraźnie niższą niż po etacie z takim samym wynagrodzeniem — różnicę trzeba samodzielnie odkładać, np. w IKE lub IKZE. Drugi haczyk to kredyt hipoteczny: banki zwykle wymagają co najmniej 12 miesięcy działalności (czasem krócej, jeśli kontynuujesz współpracę z byłym pracodawcą), a dochód z ryczałtu liczą bardzo ostrożnie — często jako ułamek przychodu. Świeże B2B potrafi więc obniżyć twoją zdolność kredytową mimo wyższych wpływów na konto. Jeśli planujesz kredyt w ciągu roku–dwóch, przemyśl moment przejścia na działalność.

Werdykt? B2B to nie „więcej pieniędzy za to samo”, tylko wymiana: wyższe netto i elastyczność za bezpieczeństwo socjalne, które musisz odtworzyć na własny koszt. Porównuj zawsze netto do netto i koszt do kosztu — a nie kwotę z ogłoszenia do kwoty z ogłoszenia.